Drugi pokos trawy nie powinien być wyznaczany wyłącznie datą w kalendarzu. Najlepszy termin przypada wtedy, gdy dominujące gatunki traw zaczynają się kłosić. Liczy się także wysokość cięcia, stan darni, pogoda i przygotowanie roślin do kolejnego odrostu.
Dlaczego drugi pokos ma znaczenie?
Drugi pokos jest częścią planowego użytkowania łąki, a nie tylko dodatkowym zbiorem zielonej masy. Właściwie wykonany pomaga utrzymać produktywność runi, ogranicza rozwój chwastów i dostarcza paszy o parametrach dopasowanych do potrzeb stada.
Opóźnienie koszenia zwiększa udział włókna i obniża zawartość białka oraz energii w suchej masie. Pasza staje się mniej strawna i zwykle mniej smakowita. Dlatego większy plon masy nie zawsze oznacza lepszy wynik żywieniowy.
Kiedy wykonać drugi pokos trawy?
Głównym wyznacznikiem terminu jest początek kłoszenia dominujących traw. W tej fazie można uzyskać rozsądny kompromis między ilością zebranego materiału a jego wartością pokarmową. Każdy dzień zwłoki po wykłoszeniu zwykle zwiększa udział włókna i pogarsza jakość paszy.
Poniższe terminy mają charakter orientacyjny. W chłodnym lub suchym sezonie wegetacja może się opóźnić, a po szybkim odroście drugi pokos może przypaść wcześniej. Znaczenie ma też data pierwszego zbioru.
| Typ łąki | Termin 1. pokosu | Termin 2. pokosu | Termin 3. pokosu |
|---|---|---|---|
| Łąka 2-kośna | 25 maja–10 czerwca | 20 lipca–10 sierpnia | Nie dotyczy |
| Łąka 3-kośna | 20–25 maja | 1–10 lipca | 5–15 września |
Na łąkach 2-kośnych drugi zbiór następuje zwykle po około 45–50 dniach od pierwszego, jeśli temperatura, wilgotność i nawożenie sprzyjają odrostowi. Na łąkach 3-kośnych odstępy są krótsze, ponieważ ruń jest użytkowana intensywniej.
Warunki pogodowe mogą wymusić przesunięcie prac, ale nie powinny prowadzić do wielotygodniowego opóźnienia bez oceny fazy roślin. Jeżeli ostatni pokos przypada przed zimą, trzeba wykonać go na tyle wcześnie, aby rośliny miały co najmniej około czterech tygodni na odrost i zgromadzenie zapasów. Przy tym zbiorze wysokość cięcia można zwiększyć do około 6–8 cm.
Jak kosić, żeby darń szybko odrosła?
Standardowa wysokość koszenia drugiego pokosu wynosi 5–6 cm. Takie ustawienie chroni rośliny przed nadmiernym uszkodzeniem szyjki korzeniowej i pozostawia fragmenty potrzebne do szybkiej regeneracji.
Zbyt niskie cięcie może opóźnić odrost, zwiększyć ilość gleby w zebranym materiale i osłabić darń. Z kolei pozostawienie zbyt wysokiej ścierni utrudnia rozwój młodych pędów, a w przerzedzonej runi może sprzyjać chwastom.
Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić ustawienie kosiarki, stan noży i warunki na polu. Po skoszeniu pokos trzeba równomiernie rozrzucić przetrząsarką, aby ograniczyć nierównomierne przesychanie i straty podczas zbioru. Przy ocenie efektu warto zapisać uzyskany plon, ponieważ pozwala to porównać skuteczność wcześniejszego nawożenia i terminów koszenia.
Podczas drugiego pokosu zwróć uwagę na następujące ustawienia i czynności:
- Wysokość 5–6 cm ogranicza ryzyko uszkodzenia darni.
- Koszenie na suchym polu zmniejsza zabrudzenie zielonki i ułatwia jej suszenie.
- Równomierne rozrzucenie pokosu przyspiesza oddawanie wody.
- Kontrola ilości zebranego materiału pomaga ocenić stan runi i skuteczność zabiegów.
- Przy wilgotnej glebie trzeba ograniczyć przejazdy, aby nie ugniatać darni.
Jak nawozić łąkę po drugim pokosie?
Po zbiorze rośliny muszą odbudować aparat liściowy i system korzeniowy. Azot wspiera szybki odrost i tworzenie białek roślinnych, fosfor sprzyja rozwojowi korzeni, a potas pomaga regulować gospodarkę wodną i zwiększa odporność roślin na stres.
Nawożenie należy dopasować do zasobności gleby, składu runi, przewidywanego plonu oraz liczby planowanych pokosów. Schematyczne stosowanie tej samej dawki co roku może prowadzić zarówno do niedoborów, jak i strat składników. Przy spadku plonów lub nierównym wzroście wskazana jest analiza gleby.
Po drugim pokosie najważniejsze zasady są następujące:
- Azot stosuj bezpośrednio po zbiorze, jeśli planowany jest dalszy odrost.
- Dawki azotu dobieraj do analizy gleby i intensywności użytkowania, zamiast stosować je automatycznie.
- Fosfor i potas uzupełniaj wtedy, gdy wyniki analizy lub potrzeby stanowiska wskazują na ich niedobór.
- Nawozy mineralne rozprowadź równomiernie, a termin zabiegu dopasuj do możliwości wykorzystania opadów.
- Nie przekraczaj potrzeb roślin, ponieważ nadmiar składników zwiększa ryzyko strat do środowiska.
W materiałach doradczych po wcześniejszych pokosach spotyka się orientacyjne dawki azotu rzędu 30–60 kg N/ha, ale nie jest to uniwersalne zalecenie dla każdej łąki. Ostateczna ilość zależy od gleby, nawożenia organicznego, składu botanicznego i oczekiwanego odrostu.
Jak wykorzystać paszę z drugiego pokosu?
W porównaniu z pierwszym pokosem drugi zwykle zawiera mniej białka, zwłaszcza gdy termin zbioru został opóźniony. Nie oznacza to jednak, że jest paszą mało wartościową. Przy prawidłowym terminie i dobrym przechowywaniu może stanowić ważny składnik dawek dla krów o mniejszej wydajności, zwierząt w późniejszej fazie laktacji, krów zasuszonych i młodzieży hodowlanej.
Pasza z pierwszego pokosu jest często rezerwowana dla krów w początkowej fazie laktacji, których zapotrzebowanie na energię i białko jest najwyższe. Sianokiszonkę z drugiego pokosu można kierować do grup o niższych potrzebach, ale jej przydatność trzeba oceniać na podstawie rzeczywistej jakości, a nie samego numeru pokosu. Pomaga oznaczanie balotów według terminu i pokosu.
Najlepszy drugi pokos to niekoniecznie ten, który daje najwięcej masy, lecz ten zebrany we właściwej fazie, przy cięciu na 5–6 cm i z zapewnieniem roślinom składników potrzebnych do odrostu.
